Kamu binalarında enerji etüdü; enerji verimliliğini artırmak, enerji kayıplarını belirlemek ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını desteklemek amacıyla yapılan ölçüm ve analiz çalışmasıdır. Isıtma, soğutma, havalandırma, aydınlatma ve sıcak su sistemleri; binanın kullanım saatleri, hizmet koşulları ve kullanıcı ihtiyaçlarıyla birlikte değerlendirilir.
Çalışma sonucunda kurumun uygulayabileceği enerji verimliliği projeleri belirlenir; yatırım maliyetleri, yıllık tasarrufları ve geri ödeme süreleri hesaplanır. Böylece bakım, yenileme ve yatırım kararları teknik verilere dayandırılır.
Asanmek, bina sektöründeki EVD yetkisi ve Bina Etüt-Proje Sertifikası sahibi uzmanlarıyla kamu kurumlarına enerji etüdü ve tasarruf planlaması hizmeti sunar.
Kamu Binalarında Enerji Etüdü Zorunluluğu
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında çıkarılan Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik uyarınca, enerji yöneticisi görevlendirmekle yükümlü kamu binalarında enerji etüdü yapılması zorunludur.
| Kriter | Kamu binaları için eşik |
|---|---|
| Toplam inşaat alanı | 10.000 m² ve üzeri |
| Yıllık toplam enerji tüketimi | 250 TEP ve üzeri |
| Etüt yenileme süresi | 7 yıl |
Alan veya tüketim koşullarından birinin sağlanması yeterlidir. Etüt, ilgili alanda yetkili EVD şirketine yaptırılabilir veya kurum bünyesinde Bina Etüt-Proje Sertifikası sahibi personel bulunması hâlinde mevzuatın gerektirdiği koşullar sağlanarak kurum tarafından hazırlanabilir. ETKB — Etüt açıklamaları
Kamu Binalarında 2030 Enerji Tasarrufu Hedefi
2023/15 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile enerji yöneticisi görevlendirmekle yükümlü kamu binaları için 2030 yılına kadar asgari %30 enerji tasarrufu hedefi belirlenmiştir. Hedefin takibi, Bakanlığın Kamu Binalarında Tasarruf Hedefi ve Uygulama Rehberi doğrultusunda yürütülür. ETKB — Etüt açıklamaları
Enerji etüdü; bu hedefe yönelik uygulanabilecek önlemleri, yatırım ihtiyaçlarını ve izlenecek performans göstergelerini ortaya koyar. Raporda hesaplanan tasarruf potansiyelinin gerçekleşmesi için projelerin uygulanması ve sonuçlarının izlenmesi gerekir.
Hangi Kamu Binalarında Çalışma Yapılır?
Etüdün kapsamı, kurumun sunduğu hizmete ve binanın kullanım düzenine göre belirlenir.
| Bina veya yerleşke türü | Öne çıkan değerlendirmeler |
|---|---|
| Bakanlık, adliye ve idari hizmet binaları | Mesai dışı tüketimler, ısıtma-soğutma programları, aydınlatma ve otomasyon |
| Belediye hizmet binaları | Farklı kullanım alanları, ortak sistemler, sayaç altyapısı ve yatırım öncelikleri |
| Devlet hastaneleri | Kesintisiz hizmet, havalandırma gereksinimleri, sıcak su ve merkezi enerji sistemleri |
| Okullar ve eğitim binaları | Eğitim takvimi, tatil dönemleri, derslik kullanımı ve ısıtma kontrolü |
| Üniversite kampüsleri | Merkezi üretim ve dağıtım sistemleri, laboratuvarlar, blok bazlı tüketim takibi |
| Kamu yurtları ve sosyal tesisler | Doluluk, sıcak su, mutfak, çamaşırhane ve havalandırma |
| Kamu lojmanları | Merkezi ısıtma, sıcak su, ortak alanlar ve bina kabuğu |
Bu liste hizmet kapsamını gösterir; her binanın yasal yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir.
Su ve kanalizasyon idarelerinde, hizmet binaları bina etüdü kapsamında ele alınırken pompa istasyonları ve arıtma tesisleri için debi, basınç, proses yükü ve ekipman performansını esas alan ayrı bir teknik kapsam oluşturulur.
Kamu Binalarında Enerji Etüdünün Kapsamı
Bina ve tesis özelliklerine göre aşağıdaki alanlar incelenir:
- Enerji tüketim analizi: Elektrik ve yakıt tüketimlerinin kullanım saatleri, iklim koşulları ve hizmet yoğunluğuyla ilişkisi.
- Isıtma, soğutma ve havalandırma: Kazan, chiller, klima santrali, pompa ve fanların çalışma koşulları.
- Sıcak su ve dağıtım sistemleri: Üretim, depolama, sirkülasyon, boru yalıtımı ve dağıtım kayıpları.
- Bina kabuğu: Çatı, dış duvar, pencere ve kapıların enerji performansına etkisi.
- Aydınlatma ve elektrikli sistemler: Aydınlık düzeyi, çalışma süreleri, kontrol olanakları ve yardımcı tüketimler.
- Otomasyon ve enerji izleme: Zaman programları, ayar değerleri, sensörler ve alt sayaç ihtiyacı.
- Yenilenebilir enerji olanakları: Binanın tüketim profili ve teknik koşullarıyla uyumlu uygulamalar.
Sistem bazındaki ölçüm ve değerlendirmeler hakkında ayrıntılı bilgi için Bina Enerji Etüdü sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kamu Kurumlarında Etüt Süreci Nasıl Planlanır?
- Bina ve yerleşke kapsamı belirlenir.
Etüde alınacak bloklar, kullanım alanları, ortak kazan daireleri, sayaçlar ve enerji dağıtım hatları tanımlanır.
- Kurumun verileri ve hizmet düzeni incelenir.
Geçmiş tüketimler, bina kullanım saatleri, personel ve kullanıcı sayıları, bakım kayıtları ve mevcut yatırım planları değerlendirilir.
- Ölçümler hizmet sürekliliğine göre planlanır.
Hastanelerde kritik alanların işleyişi, okullarda eğitim saatleri ve idari binalarda çalışma düzeni dikkate alınır. Güvenli bağlantı gerektiren işlemler kurumun teknik ekibiyle koordine edilir.
- Projeler bütçe ve uygulanabilirlik açısından sıralanır.
İşletme ayarlarıyla yapılabilecek iyileştirmeler, bakım gerektiren önlemler ve yatırım projeleri ayrı değerlendirilir.
- Rapor ve uygulama önerileri yönetime sunulur.
Proje bazlı hesaplar, uygulama öncelikleri ve izleme ihtiyaçları kurumun ilgili birimleriyle paylaşılır.
Ölçüm yöntemleri ve hesaplama aşamaları için Detaylı Enerji Etüdü sayfamıza ulaşabilirsiniz.
Kamu Binalarında Hangi Tasarruf Önlemleri Değerlendirilir?
Öneriler, mevcut ekipmanın yaşından önce gerçek çalışma koşulları ve ölçüm sonuçlarına göre geliştirilir.
| Önlem grubu | Örnek uygulamalar |
|---|---|
| İşletme ve kontrol iyileştirmeleri | Mesai ve tatil programları, gereksiz çalışmanın önlenmesi, sıcaklık ayarlarının düzenlenmesi |
| Bakım ve dağıtım iyileştirmeleri | Eşanjör temizliği, hidrolik dengeleme, vana ve yalıtım eksiklerinin giderilmesi |
| Ekipman yatırımları | Uygun kapasitede kazan veya chiller, verimli pompa ve fan, ihtiyaca uygun hız kontrolü |
| Aydınlatma iyileştirmeleri | Kullanım alanına uygun LED dönüşümü, gün ışığı ve varlık kontrolü |
| Bina kabuğu iyileştirmeleri | Çatı ve dış cephe yalıtımı, pencere performansı ve hava sızıntılarının azaltılması |
| İzleme ve otomasyon | Alt sayaçlar, tüketim takibi, kontrol senaryolarının iyileştirilmesi |
Çatı GES ve güneş enerjisiyle sıcak su üretimi gibi seçenekler ayrıca değerlendirilir. Enerji verimliliğiyle azaltılan tüketim ile yenilenebilir kaynaklardan üretilen enerji hesaplarda ayrı gösterilir.
Etüt Raporu Kuruma Ne Sağlar?
Rapor; teknik birimler, enerji yönetimi ekibi ve bütçe hazırlayan yöneticiler için ortak bir karar kaynağı oluşturur.
Raporda başlıca şu çıktılar sunulur:
- Bina ve sistem bazında mevcut durum değerlendirmesi.
- Enerji tüketim dağılımı ve uygun performans göstergeleri.
- Ölçüm sonuçları, kullanılan veriler ve hesaplama kabulleri.
- Proje bazında enerji tasarrufu, maliyet tasarrufu ve yatırım bedeli.
- Geri ödeme süreleri ve uygulama öncelikleri.
- Projelerin birbirini etkilediği durumlara ilişkin açıklamalar.
- Uygulama sonrası izlenecek parametreler ve ölçme-doğrulama ihtiyaçları.
Etüt raporu, yatırım hazırlığına teknik dayanak sağlar. Uygulamaya yönelik ayrıntılı projeler, keşif-metraj ve ihale dokümanları gerekiyorsa bunların hizmet kapsamı ayrıca tanımlanır.
Kamu Kurumlarında Etüt Hizmet Alımı ve Teknik Şartname
Etüt hizmetinin kapsamı, tekliflerin karşılaştırılabilmesi ve teslim edilecek çalışmanın değerlendirilebilmesi için açıkça tanımlanmalıdır.
Teknik şartnamede özellikle şu konular belirtilmelidir:
- Etüde alınacak binalar, bloklar ve ortak enerji sistemleri.
- İncelenecek ekipmanlar ve beklenen ölçüm kapsamı.
- Firma yetkisi, uzman sertifikaları ve cihaz kalibrasyon gereklilikleri.
- Saha erişimi, kurumun sağlayacağı veriler ve teknik personel koordinasyonu.
- Rapor içeriği, proje hesapları ve teslim formatları.
- Yönetim sunumu, revizyon ve kabul süreci.
- Bakanlık bildirimlerine ilişkin görev paylaşımı.
Bakanlığın yayımladığı örnek enerji etüdü teknik şartnamesi ve yaklaşık maliyet hesaplama cetveli, hazırlık çalışmalarında kullanılabilecek kaynaklardır. Hizmet alım yöntemi ise ilgili idare tarafından uygulanacak mevzuat ve alım koşullarına göre belirlenir. ETKB — Etüt açıklamaları
KABEV-2 ve Enerji Performans Sözleşmeleri
KABEV-2 Nedir?
KABEV-2, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen, Dünya Bankası finansmanı kapsamında merkezi hükümet binalarında enerji verimliliği yatırımlarını destekleyen bir projedir. Binaların programa alınması, proje kapsamındaki seçim ve değerlendirme süreçlerine bağlıdır. KABEV resmî proje sitesi
Enerji etüdü yaptırılması, tek başına KABEV-2 kapsamına kabul veya finansman hakkı sağlamaz. Kurumun ve binanın uygunluğu, güncel program koşulları üzerinden değerlendirilmelidir.
Enerji Performans Sözleşmesi Etütle Nasıl İlişkilidir?
Enerji Performans Sözleşmesi (EPS), yatırım harcamalarının uygulama sonucunda elde edilen tasarruflarla karşılanmasına dayanan ve tasarruf taahhütleri içeren bir sözleşme modelidir. Enerji etüdü; mevcut tüketimin belirlenmesi, önlemlerin değerlendirilmesi ve tasarruf hesaplarının hazırlanması için teknik temel oluşturur. ekb.gov.tr
EPS değerlendirmesinde referans tüketim, hizmet koşulları, yatırım kapsamı ve tasarrufun nasıl doğrulanacağı birlikte ele alınır.
Sıkça Sorulan Sorular
Belediye veya Üniversite Yerleşkesindeki Binalar İçin Tek Enerji Etüdü Raporu Hazırlanabilir mi?
Aynı yerleşkede bulunan, enerji tüketimleri ortak abonelikler üzerinden faturalandırılan ve aynı etüt kapsamına giren binalar için tek enerji etüdü raporu hazırlanması değerlendirilebilir. Özellikle bina bazında ayrı faturalandırma bulunmadığında, ortak enerji üretim ve dağıtım sistemlerinin birlikte incelenmesi teknik açıdan önemlidir.
Tek rapor içinde her binanın kullanım özellikleri, enerji kullanan sistemleri ve tasarruf önerileri ayrı gösterilir. Nihai rapor kapsamı; yerleşke sınırları, abonelik ve sayaç yapısı ile Bakanlık kayıtları dikkate alınarak belirlenir.
Enerji Yöneticisi Bulunan Kamu Kurumlarında Ayrıca Etüt Gerekir mi?
Evet. Enerji yöneticisi görevlendirilmesi, etüt yükümlülüğünü karşılamaz. Kurumun etüdü kendi bünyesinde hazırlayabilmesi için Bina Etüt-Proje Sertifikası sahibi personel ve çalışmanın gerektirdiği teknik koşullar bulunmalıdır. Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı
Kamu Binasında Enerji Etüdü Fiyatı Neye Göre Belirlenir?
Bina ve blok sayısı, toplam alan, teknik sistemlerin çeşitliliği, ölçüm süresi, yerleşkeler arasındaki mesafe ve raporlama kapsamı birlikte değerlendirilir. Ortak bir kazan dairesiyle beslenen kampüs ile farklı adreslerdeki bağımsız binaların çalışma ihtiyacı aynı değildir.
Teklifte mevsimsel ziyaretler, yönetim sunumu ve bildirim desteği gibi hizmetlerin kapsamı açıkça belirtilmelidir.
Okul ve Hastanelerde Hizmet Devam Ederken Etüt Yapılabilir mi?
Ölçümler çoğunlukla bina normal kullanımdayken gerçekleştirilir. Okullarda eğitim takvimi, hastanelerde ise kesintisiz hizmet ve kritik alanların çalışma şartları dikkate alınır. Güvenli cihaz bağlantısı veya erişim için gereken kısa süreli işlemler kurumla önceden planlanır.
Faturanın Düşmesi Enerji Tasarrufu Sağlandığını Gösterir mi?
Tek başına göstermez. Fatura tutarı enerji fiyatlarından; tüketim ise hava koşulları, kullanım süresi ve hizmet yoğunluğundan etkilenir. Tasarruf değerlendirmesinde uygun referans tüketim ve karşılaştırılabilir işletme koşulları esas alınmalıdır.
Etüt Raporu Bakanlığa Nasıl Bildirilir?
Bakanlığın açıklamasına göre nihai etüt raporları, etüdün yapıldığı yılı takip eden yılın mart ayı sonuna kadar EVESES sistemine yüklenir. Rapor, uygulama planı ve diğer veri bildirimleri güncel Bakanlık talimatları doğrultusunda tamamlanmalıdır. Kurum ile hizmet sağlayıcının sorumlulukları sözleşmede belirtilmelidir. ETKB — Etüt açıklamaları
Etüt Sonrasında Yatırımlar Nasıl Önceliklendirilir?
Projeler; tasarruf miktarı, yatırım bedeli ve geri ödeme süresinin yanında hizmet sürekliliği, bakım ihtiyacı, ekipmanın kalan ömrü ve kurumun bütçesi açısından değerlendirilir. Uygulama planı hazırlanırken kurumun tabi olduğu tasarruf hedefleri, mevzuat yükümlülükleri ve varsa finansman koşulları dikkate alınır.
Kurumunuza Özel Etüt Planı Oluşturalım
Bina veya yerleşke listenizi, toplam inşaat alanlarını, yıllık enerji tüketimlerinizi ve son etüt tarihinizi paylaşın; çalışma kapsamını ve teklif için gerekli bilgileri birlikte netleştirelim.