Çalışmanın odağı ısı kaynaklarının ölçülmesi, kullanım noktalarıyla eşleştirilmesi ve geri kazanımın teknik ve ekonomik uygulanabilirliğinin belirlenmesidir. Çözüm seçimi ve uygulama planlaması için atık ısı geri kazanımı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Atık ısı odaklı enerji etüdü; santralde mevcut durumda kullanılan ve geri kazanılabilecek ısı kaynaklarını ölçüm ve mühendislik hesaplarıyla değerlendiren teknik çalışmadır. Atık ısının santral verimini artıracak uygulamalarda kullanımı, uygun ara buharın bölgesel ısıtmada değerlendirilmesi ve alternatif enerji üretim seçenekleri birlikte incelenir.
Asanmek, sanayi ve bina ve hizmetler sektörlerindeki EVD yetkileriyle atık ısı odaklı enerji etüdü hizmeti sunar. Isı kaynağının özelliklerini, kullanım alanlarının ihtiyaçlarını ve yatırımın ekonomik sonuçlarını aynı çalışma kapsamında değerlendirir.
Atık Isı Odaklı Enerji Etüdü Nedir?
Atık ısı odaklı etüt; baca gazları, kondens, soğutma sistemleri ve diğer uygun kaynaklardan elde edilebilecek ısının miktarını ve kullanım seçeneklerini belirler. Santralin mevcut enerji üretim süreci ve teknik sınırları dikkate alınarak geri kazanım projeleri geliştirilir.
Çalışmada üç ayrı büyüklük ortaya konur:
- Mevcut kullanılan ısı: Hâlihazırda geri kazanılan ve faydalı olarak değerlendirilen enerji.
- Teknik potansiyel: Isı talebinden bağımsız olarak, teknik sınırlar içinde kaynaktan alınabilecek enerji.
- Projeyle kullanılabilecek enerji: Gerçek tüketim ihtiyacı, çalışma saatleri ve sistem kayıpları dikkate alınarak değerlendirilebilecek miktar.
Bu ayrım, teorik potansiyelin tamamının gerçekleşecek tasarruf gibi sunulmasını önler.
Atık Isı Odaklı Enerji Etüdü Kimler İçin Zorunludur?
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında çıkarılan Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik’in 27/2 maddesi, kurulu gücü 20 MW ve üzerindeki termik ve jeotermal santraller ile atık yakma tesisleri dâhil biyokütle santrallerini kapsar.
Bu etütlerde, ısının binalarda ısıtma ve soğutma amacıyla kullanılmasının yanında sanayi, tarımsal üretim ve diğer uygun kullanım alanlarında değerlendirilmesi incelenir.
Sanayi ve Bina Yetkili EVD Şirketiyle Çalışmanın Önemi
Yönetmeliğin 27/2 maddesi kapsamındaki dış hizmet alımlarında, sanayi ve bina ve hizmetler sektörlerinde yetkilendirilmiş şirketlerle çalışılması öngörülür. Gerekli sertifika ve istihdam koşullarını sağlayan personeli bulunan santraller, etüdü kendi bünyelerinde de gerçekleştirebilir.
Asanmek’in her iki sektördeki yetkisi, santraldeki enerji üretim süreçleriyle binaların ve diğer kullanıcıların ısıl ihtiyaçlarının birlikte değerlendirilmesini destekler.
Atık Isı Odaklı Enerji Etüdünde Neler İncelenir?
Enerji Üretimi, Tüketimi ve Maliyetler
Son üç yıla ait aylık enerji üretimi, yakıt ve elektrik tüketimi ile enerji maliyetleri incelenir. Üretim–tüketim ilişkisi, spesifik enerji tüketimi ve dönemsel değişimler değerlendirilerek mevcut durum ortaya konur.
Yakıtların alt ısıl değerleri, enerji birim fiyatları, çalışma saatleri ve hesaplamalarda kullanılan diğer kabuller raporda belirtilir.
Elektrik Üretim Prosesi ve Mevcut Isı Kullanımı
Santralin çevrim yapısı; gaz veya buhar türbinleri, kazanlar, kondenser ve soğutma sistemleri üzerinden incelenir. Proses akış şemaları, işletme kayıtları ve saha ölçümleri birlikte değerlendirilir.
Mevcut atık ısı geri kazanım sistemlerinin kapasitesi ve kullanım miktarı hesaplanır. Bu kazanımlar, yeni projelerin sağlayacağı ilave faydadan ayrı gösterilir.
Baca Gazı ve Kondens Isısı
Baca gazının sıcaklığı, debisi ve bileşimi ile teknik olarak ulaşılabilecek çıkış koşulları incelenir. Kondens ve blöf kaynaklarında ise sıcaklık, debi ve uygun soğutma sınırları üzerinden kullanılabilir enerji hesaplanır.
Geri kazanım seçeneklerinde korozyon, kirlenme, basınç kaybı ve mevcut proses üzerindeki etkiler dikkate alınır.
Türbin Ara Buharının Değerlendirilmesi
Uygun türbin noktalarından alınabilecek ara buharın basınç, sıcaklık ve debisi incelenir. Bu ısının bölgesel ısıtma veya diğer ihtiyaçlarda kullanılabilirliği hesaplanır.
Ara buharın tamamı atık ısı olarak kabul edilmez. Türbinden buhar çekilmesi elektrik üretimini azaltabileceğinden, sağlanan ısı faydası ile feragat edilen elektrik üretimi birlikte değerlendirilir.
Bölgesel Isıtma ve Diğer Isı Kullanım Alanları
Santral çevresindeki konutların, seraların ve uygun diğer tüketicilerin ısıl ihtiyaçları araştırılır. Kaynak ile tüketim noktalarının uzaklığı, talebin mevsimsel değişimi ve iletim–dağıtım koşulları değerlendirilir.
Konutlar için ısıtma ve kullanım sıcak suyu ihtiyacı; seralar ve diğer kullanıcılar için ilgili prosesin sıcaklık ve kapasite gereksinimleri hesaplanır.
Santral Verimini Artıracak Uygulamalar
Atık ısının öncelikle santral içinde faydalı kullanım seçenekleri incelenir. Uygun tesislerde besi suyu veya yanma havası ön ısıtması, kompresör ısısının kullanılması ve atık ısıyla çalışan soğutma sistemleri değerlendirilebilir.
Gaz türbini giriş havasının soğutulması gibi çevrim performansını etkileyen önerilerde, üretici verileri ve santralin geçmiş işletme kayıtları esas alınır.
Yerinde Enerji Üretimi ve Yenilenebilir Enerji
Tesisin koşullarına göre fotovoltaik sistemler, güneş enerjisiyle ısı üretimi, ısı pompaları, ORC ve diğer uygun alternatifler değerlendirilir. Her öneri için kullanılabilir alan, sisteme entegrasyon ve ekonomik uygulanabilirlik incelenir.
Atık Isı Odaklı Enerji Etüdü Nasıl Yapılır?
Çalışma, saha incelemeleri ve raporlama olmak üzere iki temel aşamada yürütülür.
- Veri hazırlığı ve kapsam belirleme: Santralin üretim–tüketim kayıtları, proses şemaları ve ekipman bilgileri incelenir; tesise özel veri toplama ve ölçüm planı hazırlanır.
- Saha incelemesi ve ölçümler: İlgili ısı kaynaklarında sıcaklık, basınç, debi ve ihtiyaç duyulan diğer parametreler ölçülür. Otomasyon kayıtlarıyla çalışma koşulları değerlendirilir.
- Potansiyel hesapları: Mevcut kullanılan ısı, teknik olarak alınabilecek ısı ve ara buhar potansiyeli ayrı hesaplanır.
- Kullanım senaryolarının geliştirilmesi: Santral içi geri kazanım, bölgesel ısıtma ve diğer uygun kullanım seçenekleri karşılaştırılır.
- Proje ve finansal analiz: Enerji kazanımları, emisyon etkisi, yatırım maliyetleri ve ekonomik göstergeler hesaplanır.
- Raporlama ve değerlendirme: Bulgular ilgili rapor formatında sunulur; uygulanabilir projeler, teknik sınırlar ve yatırım öncelikleri işletmeyle paylaşılır.
Ölçümlerde kullanılan cihazların kalibrasyon bilgileri ve belgeleri raporda yer alır.
Atık Isı Geri Kazanım Projeleri Nasıl Değerlendirilir?
Her proje; mevcut durum, öneriler ve hesaplamalar, sonuç başlıkları altında ele alınır. Değerlendirmede aşağıdaki çıktılar sunulur:
- Yıllık faydalı enerji ve enerji tasarrufu.
- Nihai ve birincil enerji sonuçları.
- Emisyon azaltım potansiyeli.
- Yatırım maliyeti ve yıllık net ekonomik fayda.
- Basit geri ödeme süresi.
- Net bugünkü değer ve iç kârlılık oranı.
- İşletme değişiklikleri, bakım veya duruş ihtiyaçları.
Birden fazla proje aynı ısı kaynağını kullanıyorsa, potansiyel her proje için bağımsız olarak toplanmaz. Projelerin birbirini nasıl etkilediği değerlendirilerek toplam kazanım hesaplanır.
Atık Isı Odaklı Etüt Raporunda Neler Bulunur?
| Rapor bölümü | Sunulan temel bilgiler |
|---|---|
| Yönetici özeti | Kullanılan ve potansiyel ısı, proje önerileri, enerji ve finansal sonuçlar |
| İşletme ve çalışma bilgileri | Santral özellikleri, amaç, kapsam, ekip ve ölçüm cihazları |
| Enerji ve maliyet analizleri | Son üç yıllık üretim, tüketim, maliyet ve spesifik enerji tüketimi |
| Elektrik üretim prosesi | Çevrim açıklamaları, akış şemaları ve saha bilgileri |
| Kullanılan atık ısı | Mevcut geri kazanım sistemleri ve hesaplanan enerji miktarları |
| Potansiyel ısı kaynakları | Baca gazı, kondens ve uygun ara buhar potansiyeli |
| Bölgesel ısıtma önerisi | Isıl talep, kaynak seçimi, enerji dengesi ve ekonomik değerlendirme |
| Atık ısı ve alternatif enerji projeleri | Teknik hesaplar, yatırım bedelleri ve finansal analizler |
| Ekler | Kalibrasyon belgeleri ve hesapları destekleyen teknik bilgiler |
Aydınlatma, motor değişimi veya basınçlı hava kaçaklarının giderilmesi gibi diğer enerji verimliliği önlemleri, talep edilirse ayrı bir bölümde değerlendirilir.
Etüt Öncesinde Hangi Bilgiler Hazırlanmalıdır?
- Son üç yıla ait aylık elektrik üretimi, enerji tüketimi ve maliyet kayıtları.
- Yakıt türleri, tüketim miktarları ve alt ısıl değer bilgileri.
- Santral ve ünitelerin çalışma saatleri ile yük profilleri.
- Proses akış şemaları, ekipman teknik dokümanları ve performans eğrileri.
- Türbin giriş–çıkış ve ara buhar noktalarına ait mevcut kayıtlar.
- Baca gazı, kondens ve soğutma sistemlerine ilişkin ölçüm veya otomasyon verileri.
- Mevcut atık ısı geri kazanım uygulamalarının bilgileri.
- Santralin yerleşim planı ve çevredeki olası ısı tüketicilerine ilişkin bilgiler.
- Varsa önceki etütler, fizibiliteler ve alternatif enerji projeleri.
Verilerin kapsamı ve varsa eksikler, ölçüm planı oluşturulurken birlikte değerlendirilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Atık Isı Odaklı Etüt ile Detaylı Enerji Etüdü Arasındaki Fark Nedir?
Atık ısı odaklı etüt; ısı kaynakları, ara buhar kullanımı, bölgesel ısıtma ve ilgili enerji üretim seçeneklerine yoğunlaşır. Bu kapsamda tesisin tüm enerji tüketim noktalarının envanterinin çıkarılması gerekmez.
Detaylı enerji etüdü ise enerji kullanan sistemleri daha geniş bir kapsamda değerlendirir. Çalışma aşamaları için Detaylı Enerji Etüdü sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Atık Isı Potansiyelinin Tamamı Kullanılabilir mi?
Her zaman kullanılamaz. Kaynağın sıcaklığı, teknik sınırlar, tüketim ihtiyacının büyüklüğü ve çalışma saatleri kullanılabilir miktarı belirler. Bu nedenle raporda teknik potansiyel ile projeyle değerlendirilebilecek enerji ayrı gösterilir.
Türbinden Ara Buhar Alınması Elektrik Üretimini Azaltır mı?
Ara buharın alındığı noktaya ve miktarına bağlı olarak elektrik üretimi azalabilir. Etütte bu azalma hesaplanır; elde edilen ısı faydası ve ekonomik karşılığıyla birlikte değerlendirilir.
Bölgesel Isıtma Analizinde Neler Hesaplanır?
Isı sağlanabilecek konut sayısı, sıcak su ihtiyacı, sera alanı veya diğer kullanıcıların ısıl talebi hesaplanır. Gerekli ara buhar miktarı, elektrik üretimindeki değişim, enerji kazanımı ve emisyon etkisi değerlendirilir.
Santral tarafındaki yatırım ile tüm bölgesel dağıtım sisteminin yatırımı ayrı kapsamlar olarak tanımlanır. Tam şebeke fizibilitesi ve uygulama projeleri hizmet kapsamına ayrıca dâhil edilebilir.
Atık Isıdan Elektrik Üretimi İncelenir mi?
Kaynağın özellikleri uygunsa ORC gibi elektrik üretim seçenekleri değerlendirilebilir. Teknik uygunluk ve ekonomik sonuçlar; sıcaklık, debi, çalışma süresi, soğutma koşulları ve yardımcı enerji tüketimine bağlıdır.
GES ve Isı Pompası Neden Atık Isı Etüdünde Değerlendirilir?
Rapor şablonu, atık ısı projelerinin yanında yerinde enerji üretimi ve alternatif enerji seçeneklerinin de incelenmesini içerir. Tesisin koşullarına uygun çözümler ayrı projeler hâlinde teknik ve ekonomik olarak değerlendirilir.
Atık Isı Etüdü Ne Kadar Tasarruf Sağlar?
Tesis verileri incelenmeden sabit bir oran verilemez. Raporda her proje için hesaplanan enerji kazanımı, ilave giderler ve net ekonomik fayda gösterilir. Gerçek sonuçlar uygulama ve işletme koşullarına bağlıdır.
Belirlenen Projeler VAP Desteğine Sunulabilir mi?
Güncel program koşullarını sağlayan projeler VAP desteği açısından değerlendirilebilir. Etüt raporundaki ölçümler ve hesaplar başvuruya teknik temel sağlar; destek başvurusu ayrıca hazırlanır.
Atık Isı Odaklı Etüt Fiyatı Neye Göre Belirlenir?
Fiyat; santral tipi, ünite ve kaynak sayısı, ölçüm süresi, mevcut verilerin yeterliliği, bölgesel ısıtma analizinin kapsamı ve geliştirilecek proje seçeneklerine göre belirlenir. Teklifte saha çalışmaları ve mühendislik analizlerinin kapsamı açıklanır.
Atık Isı Odaklı Enerji Etüdü İçin Teklif Alın
Sanayi ve bina ve hizmetler sektörlerindeki EVD yetkilerimizle, santralinizin atık ısı kaynaklarını, uygun ara buhar kullanımını ve geri kazanım projelerini teknik ve ekonomik açıdan değerlendiriyoruz.
Santral türünüzü, kurulu gücünüzü ve mevcut proses bilgilerinizi paylaşın; tesisinize uygun etüt kapsamını ve çalışma planını oluşturalım.
Teklif Alın / İletişim: Tesisinizdeki atık ısı kaynaklarının geri kazanım potansiyelini ölçmek için ön etüt talep edin.